JULY 24, 2021

12 years ago today marked the first time I was about to move to another time zone, GMT+8. It was a 15-day trip to Garzê Tibetan Autonomous Prefecture in Sichuan, China. My first ever long trip.

Cả đời quay đầu nhìn, năm phần hậu tri hậu giác, ba phần không thể làm gì, có thể có hai phần không oán không hối, coi như đáng giá.
//
一生回头看,五分后知后觉,三分无可奈何,能有两分无怨无悔,就算值了。
Yīshēng huítóu kàn, wǔ fēn hòu zhī hòu jué, sān fēn wúkěnàihé, néng yǒu liǎng fēn wú yuàn wú huǐ, jiùsuàn zhíle.
//
Looking back, it’s worth it if your life has five points of late perception, three points of helplessness, and two points of no regrets are worth it.

Continue ReadingJULY 24, 2021

JUNE 10, 2021

I used to think it didn’t matter whether I go to Tibet or not. But after watching a TV program, now I think I should at least try once. Không biết hết dịch có đổi ý không, nhưng tạm thời quyết định vậy đi đã.

Thay đổi, như ánh nắng mặt trời, có thể là bạn hoặc thù, phước lành hoặc lời nguyền, bình minh hoặc hoàng hôn.
//
Change, like sunshine, can be a friend or a foe, a blessing or a curse, a dawn or a dusk.
//
改变,就像阳光一样,能成为一个朋友或者敌人,一个祝福或者一个咒语,一个黎明或者一个傍晚。

Continue ReadingJUNE 10, 2021

NOVEMBER 6, 2020

Nếu như bạn chia tay thì đi Tây Tạng, có thể chữa thương; nếu như bạn độc thân thì đi Lệ Giang, có thể diễm ngộ; nếu như bạn thích ta, ắt cùng ta đi làm công.
//
如果你分手了就去西藏, 可以疗伤; 如果你单身就去丽江, 可以艳遇; 如果你喜欢我, 就来跟我一起打工。
Rúguǒ nǐ fēnshǒule jiù qù xīzàng, kěyǐ liáoshāng; rúguǒ nǐ dānshēn jiù qù lìjiāng, kěyǐ yànyù; rúguǒ nǐ xǐhuān wǒ, jiù lái gēn wǒ yīqǐ dǎgōng.
//
If you break up, go to Tibet, you can heal; if you are single, go to Lijiang, you can have a romance; if you like me, come and work with me.

Continue ReadingNOVEMBER 6, 2020

JUNE 30, 2020

Người dân tộc Tạng thường nói: “Ai biết khi nào sẽ chết!” Điều này giống như Tony nói trong Green Book: “Mặc kệ làm gì, đều dốc hết toàn lực. Công việc ra công việc, cười ắt cười to, ăn cái gì cũng coi như là bữa ăn cuối cùng.”
//
藏族人常言:“谁知道啥时候死!”这跟《绿皮书》里托尼说的:“不管做什么,都要倾尽全力,工作就工作,笑就大笑,吃东西,就当是最后一顿吃。” 相当的契合。
//
Tibetans often say: “Who knows when we will die!” This is like what Tony said in Green Book: “Whatever you do, do it 100%. When you work, work. When you laugh, laugh. When you eat, eat like it’s your last meal.”

P.s.: Picture taken in Ruoergai and Langmusi, Sichuan and Gansu, China in 2019.

Continue ReadingJUNE 30, 2020

Thanh Toán Di Động Ở Trung Quốc

Mình tính viết bài này sau chuyến đi Hồ Nam – Hồ Bắc về, nhưng để kiểm chứng thêm một số chi tiết khác biệt giữa đi tour và du lịch tự túc thì mình nghĩ để sau chuyến đi Châu tự trị dân tộc Tạng-Khương A Bá, Tứ Xuyên thì viết sẽ xúc tích hơn.

Sau 10 năm trở lại thì Trung Quốc thực sự thay đổi chóng mặt ở khâu thanh toán bán lẻ. Hầu như không có người Trung Quốc nào dùng tiền mặt, tuy nhiên vẫn không gây trở ngại cho du khách dùng tiền mặt. Ở vùng sâu vùng xa nơi không có cả trạm xe khách/bus như núi Tứ Cô Nương mà nhà tạp hóa trong hình vẫn chấp nhận thanh toán di động. Dù là người lớn tuổi thuộc dân tộc thiểu số, nhưng họ sử dụng thanh toán di động khá gọn gàng, nhanh chóng.

Việc duy nhất gây khó khăn cho du khách là đa phần người ta cũng không biết mua vé trước bằng tiền mặt như thế nào. Ở Thành Đô mình đã nhờ một bạn ở hostel đặt trước giùm vé đi xem công viên gấu trúc nhưng khi bạn í xuất mã gửi mình lại khác với những người khác. Điều này làm cho mình lên xe bus đến công viên hơi khó khăn.

P.s.: Một số nơi máy móc thiết bị hoạt động mà không có cả người phục vụ. Mình thấy một máy cho thuê hay bán sách ở Thành Đô hỗ trợ QR code và tiền xu, nhưng sau này khi đến Hải Ninh, Chiết Giang vào tháng 11 mình còn thấy cả siêu thị mini không dùng được cả tiền xu.

Continue ReadingThanh Toán Di Động Ở Trung Quốc

Leo Núi Baitukan

Ngày này cách đây 10 năm trước. Một đỉnh cao khởi đầu cho những đỉnh cao khác. Chỉ khoảng 2800m, núi Baitukan ở Khang Định, châu tự trị dân tộc Tạng Cam Tư, tỉnh Tứ Xuyên. Vì là lần đầu tiên nên mình không hiểu gì hết về hiking hay trekking, không chuẩn bị gì cả, chỉ đơn giản áo thun, quần jeans, giày bata, nón lưỡi trai, một ít thực phẩm nước uống và cứ thế leo thôi. Sáng xuất phát, trưa lên đỉnh, ăn uống nhìn ngó chút chút rồi chiều xuống dốc. Vì đôi giày không tốt lắm nên mình thấy lên mệt một, xuống mệt mười. Đoạn xuống đau chân đến mức nói mãi Alex mới cho mình tháo giày và đi chân không. Lúc cởi giày đi chân đất cảm giác rất tuyệt, bàn chân không hề đau gì hết, đi phăm phăm không như đầu giờ chiều bị tra tấn.

Continue ReadingLeo Núi Baitukan

Langmusi (Lang Mộc Tự)

[Tiếng Việt ở phần dưới]

(Gathered from “Western Xia’s Death Note” by Gu Feiyu – Book 1 – Chapter 10: Langmusi)

Tang Feng doubtedly replied, “If I remember correctly, Langmusi is a small town located at the junction between Sichuan and Gansu. A few years ago, a group of backpackers came here to travel and was attracted. Inspired by the highland landscape and unique customs of this Tibetan-Qiang prefecture, and also surprised by the outside world, they called this Langmusi ‘miniature Switzerland of the East’. Langmusi town has become a tourist mecca for domestic and foreign backpackers. Every year, during the tourist season, domestic and foreign tourists are eager to gather here. It’s so quiet, isn’t it?”
……………………..
Tang Feng explained, “The name ‘Langmusi’ here is not a pagoda name, but a place name, but actually this place also has two temples, one is Sertri Gompa located in the beginning of Gansu province. ‘Langmu’ in Tibetan means ‘fairy’, because near the cave in the middle of the ravine there is a beautiful jade stone like a girl, that’s the origin of this name. Kirti Gompa is located on the border with Sichuan province. The two temples are in the same town, and at the same time became the monasteries of the Gelug, but divided into two provinces, which can be considered as a scenic spot.”
……………………..
Nan Nan said, “I went to Langmusi, besides visiting temples, I came here only because of the sky funeral.

“Sky funeral is a unique burial custom of the Tibetan people. After a person dies, everyone else will place that person’s body on the sky burial platform, the magician will complete the processing procedures, then let the vultures come and eat the carcass.” Tang Feng explained in turn.

“So scary?” Liang Yuan and Su Renyu exclaimed in unison, causing the bar owner to turn to glance at them.

“That’s right! Usually, Han people don’t really understand about sky burial. Han people think that preserving the complete body is filial piety; but Tibetan people think that after death, people die, their soul and body have separated from each other, the flesh has no longer any use, so it is offered to vultures to eat; vultures are a kind of god bird, after they eat the dead person’s flesh, they will fly to the sky, and will also bring the souls of the dead to heaven. Therefore, sky burial is also called ‘bird burial’. For the Tibetan people, sky burial is an extremely sacred form.” Nan Nan’s explanation made Liang Yuan begin to have a bit of a concept of a sky burial.

“Is there a sky burial site here?” Tang Feng asked Nan Nan.

Nan Nan nodded, “There is a widely famous sky burial site, it is said that it is the largest sky burial site in the Amdo area.”

“But before I went to Tibet, the sky burial site there is not allowed to visit.” Tang Feng asked again.

“Tibet’s cemeteries are not allowed to visit, but the cemeteries here are open to visitors, locals don’t seem to be taboo on these things, moreover, everyone comes at the right time, tomorrow morning will be there’s a sky funeral.”
……………………..
The four people passed the banner, the smell of blood made both Tang Feng and Liang Yuan vomit. The banner is fluttering in the wind, the six mantras are respectfully written by the Tibetan people on the banner, every time the wind blows, it means that the dead person has already memorized these six mantras at once. Tibetans believe that this is the prayer of the dead for themselves and their family members. Around the banner, there are many stone inscriptions. Tang Feng stood in front of these sutras silently praying. Liang Yuan also imitated Tang Feng’s gesture, mumbling to recite sutras, both to pray for himself, and to pray for his grandfather to soon go to heaven, immediately, the previous crisis suddenly disappeared. suddenly, in the midst of this vast and murky heaven and earth, a divine feeling suddenly welled up in their hearts.

Rounding this banner, the four of them came to an open field strewn with large rocks, where there was a pile of chaotic things, with axes, clothes, a few human bones and unrecognized ruins. Tang Feng murmured: “This is the sky burial platform, the bodies of the dead are processed here, divided into small pieces, broken bones, for the vultures to eat.”

P.s.: Picture taken in Langmusi, Sichuan and Gansu, China in 2019.

—————————–

(Lượm lặt từ “Tử Thư Tây Hạ” của Cố Phi Ngư – Quyển 1 – Chương 10: Lang Mộc Tự)

Đường Phong nghi hoặc đáp: “Nếu như tôi nhớ không nhầm thì Lang Mộc Tự là một thị trấn nhỏ nằm ở nơi tiếp giáp giữa Tứ Xuyên và Cam Túc. Vài năm trước, một nhóm tây ba lô đến đây du lịch đã bị hút hồn bởi phong cảnh cao nguyên và phong tục tập quán độc đáo vùng Khương Tạng này, và cũng bất ngờ trước vùng đào nguyên ngoại thế, nên họ đã gọi Lang Mộc Tự này là ‘Thụy Sỹ thu nhỏ của phương Đông’. Sau đó thị trấn Lang Mộc Tự trở thành thánh địa du lịch của khách du lịch ba lô trong và ngoài nước tìm về. Mỗi năm, đến mùa du lịch, du khách trong và ngoài nước đều nô nức tụ hội về đây. Nhưng hiện giờ sao lại vắng vẻ như vậy nhỉ?”
……………………….
Đường Phong giải thích: “Tên ‘Lang Mộc Tự’ ở đây không phải là tên chùa, mà là một địa danh, nhưng thực sự nơi này cũng có hai ngôi chùa, một là An Đa Đạt Thương Mộc Tự nằm ở đầu tỉnh Cam Túc. ‘Lang Mộc’ trong tiếng Tạng có nghĩa là ‘tiên nữ’, bởi gần trong sơn động giữa khe núi có một phiến đá ngọc đẹp như thiếu nữ, đấy là nguồn gốc của cái tên này. Một ngôi chùa khác là Cách Nhĩ Đệ Tự nằm ở phía giáp với tỉnh Tứ Xuyên. Hai ngôi chùa trong cùng một thị trấn, đồng thời trở thành tự viện của giáo hoàng Cách Lỗ phái, nhưng lại phân thành hai tỉnh, có thể coi là một thắng cảnh.”
……………………….
Nam Nam nói: “Tôi tới Lang Mộc Tự, ngoài việc tham quan chùa chiền ra thì đến đây cũng chỉ vì đài thiên táng. Đài thiên táng ở đây rất nổi tiếng đấy.”

“Thiên táng là phong tục mai táng độc đáo của người dân tộc Tạng. Sau khi một người qua đời, mọi người khác sẽ đặt thi thể người đó trên đài thiên táng, thầy mo thực hiện xong các thủ tục xử lý xong xuôi sẽ để cho kền kền đến ăn xác.” Đường Phong giải thích một lượt.

“Khiếp vậy sao?” Lương Viện và Từ Nhân Vũ đồng thanh thốt lên, khiến cho chủ quán trong quầy bar cũng quay sang liếc họ một cái.

“Đúng vậy! Thường thì người dân tộc Hán không hiểu lắm về thiên táng. Người dân tộc Hán cho rằng, bảo tồn thi thể hoàn chỉnh mới là hiếu thuận, nhưng người dân tộc Tạng lại cho rằng, con người sau khi chết đi, linh hồn và thể xác đã tách khỏi nhau, xác thịt không còn tác dụng gì nữa nên dâng tặng cho kền kền ăn, mà kền kền lại là một loài chim thần, sau khi chúng ăn thịt người chết sẽ bay lên trên trời, và cũng sẽ đem theo cả linh hồn người chết lên thiên đường. Bởi vậy, thiên táng cũng được gọi là ‘điểu táng’. Đối với dân tộc Tạng, thiên táng là một hình thức vô cùng thần thánh.” Giải thích của Nam Nam khiến Lương Viện bắt đầu có đôi chút khái niệm về thiên táng.

“Ở đây cũng có đài thiên táng sao?” Đường Phong hỏi Nam Nam.

Nam Nam gật đầu: “Ở đây có một đài thiên táng nổi danh xa gần, nghe nói là đài thiên táng lớn nhất của khu vực An Đa.”

“Nhưng trước đây tôi đến Tây Tạng, đài thiên táng ở đó không cho phép tham quan.” Đường Phong lại hỏi.

“Đài thiên táng của Tây Tạng không cho phép tham quan, nhưng đài thiên táng ở đây cho phép tham quan, người địa phương hình như không kiêng kị những thứ này, hơn nữa, mọi người đến thật đúng lúc, sáng ngày mai sẽ có một đám thiên táng.”
……………………….
Bốn người đi qua tấm cờ phướn, mùi máu tanh khiến Đường Phong và Lương Viện thi nhau nôn ọe. Cờ phướn phất phơ trong gió, sáu chữ chân ngôn được nhân dân Tây Tạng thành kính viết lên cờ phướn, mỗi khi gió thổi qua, thì đồng nghĩa với việc người chết đã thông niệm một lượt sáu chữ chân ngôn này rồi. Người Tây Tạng tin rằng, đây chính là lời cầu nguyện của người chết cho mình và người nhà. Xung quanh cờ phướn, có đặt rất nhiều bản kinh khắc bằng đá. Đường Phong đứng trước những bản kinh này lặng lẽ cầu nguyện. Lương Viện cũng bắt chước điệu bộ của Đường Phong, miệng lẩm nhẩm đọc kinh, vừa là cầu nguyện cho mình, cũng vừa để cầu nguyện cho ông nội sớm có thể lên thiên đường, tức khắc, sự khủng hoảng ban nãy đột nhiên tan biến, giữa trời đất mênh mông mịt mùng này, một cảm giác thần thánh bỗng trào dâng trong lòng họ.

Vòng qua tấm cờ phướn này, bốn người tới một bãi đất trống rải kín những tảng đá to, ở đây chất đống một số thứ hỗn loạn, có rìu, có quần áo, còn có một vài đoạn xương người và tàn tích không nhận biết được. Đường Phong khẽ nói: “Đây chính là đài thiên táng rồi, thi thể của người chết được xử lý ở đây, chia thành từng miếng nhỏ, đập nát xương, để kền kền đến ăn.”

Sửa những địa danh sai trong bài viết:
Sau khi mình đi Trung Quốc về, đã tham khảo tên tiếng Anh, tiếng Trung, thì tên Hán Việt của hai ngôi chùa này đúng ra phải là:
– Phía Cam Túc: Sertri Gompa, Dacanglangmu Saichisi, Đạt Thương Lang Mộc Tái Xích Tự. Đây là nơi có đài thiên táng.
– Phía Tứ Xuyên: Kirti Gompa, Dacanglamu Ge’erdisi, Đạt Thương Lạc Mộc Cách Nhĩ Để Tự.

P.s.: Ảnh chụp tại Lang Mộc Tự, Tứ Xuyên và Cam Túc, Trung Quốc năm 2019.

Continue ReadingLangmusi (Lang Mộc Tự)

Ngawa Tibetan And Qiang Autonomous Prefecture, Day 15: Chengdu To Hanoi

Part 1: Chengdu to Hanoi

At 8 in the morning, I went downstair to have breakfast at the hostel restaurant. But I opted for a dish of Taiwan rice instead of the buffet. I decided to stay inside for the whole morning because I’d get tired of waiting at the airport later.

I checked out of the hostel at noon, and got to the Chengdu airport by metro. Because I was 1-hour early, I tool a stroll around the airport and took some pictures. It seemed to change a lot compared to the picture of 10 years ago in my memory.

Part 2: My overall opinion on my Ngawa Tibetan And Qiang Autonomous Prefecture trip

I guessed Langmusi was the best place of my trip. I even preferred Langmusi to Danba, but there was no special place I’d like to return. Next time, I’d like to see more of China besides Sichuan.

In the end, I was back to Hanoi safe and sound. Overall, I have traveled 1,756km on this Ngawa Tibetan and Qiang Autonomous Prefecture trip, sitting around 29 hours 22 minutes in a car or a bus. And according to Pedometer, I have walked 262,269 steps during these two weeks, rounding to 125km on feet fortnightly.

Continue ReadingNgawa Tibetan And Qiang Autonomous Prefecture, Day 15: Chengdu To Hanoi

Ngawa Tibetan And Qiang Autonomous Prefecture, Day 14: Chengdu Shopping Spree And Wenshu Temple

Luckily for me, I could sleep well until 7AM because 2 girls checked in long before midnight yesterday. Because it was raining, I waited for a while then decided to go out shopping.

It took me an hour to get to Decathlon. It was my first time at such a big sport store in any country. I wanted to buy many things, but then decided to buy some small gifts and a 10-lit rucksack that can fold up into a small ball. I need extra storage for my stuff.

I also saw IKEA nearby so I dropped by to see why it was famous. Many people came here for a snack or lunch (?!) I also went into a mall and checked out Zara, H&M, Uniqlo stores, etc. But I didn’t buy anything.

In the afternoon, I visited the Wenshu Temple, a famous Chengdu spot. I used to visit one of the street here 10 years ago but I wasn’t so sure. This area even seemed to be bigger than the Wuhou Temple area where I stayed.

After getting back to the hostel, I took a late afternoon stroll to the so-called Tibetan Quarter which was near. But there was nothing impressive.

I met 2 of my companions at the Jinli Street. I decided on trying the giant grilled squid after drooling a few times. And it was indeed very tasty.

Another one of the girls in the dorm room thought I was Hongkonger because of my English, except from the girl I met on the first night here.

Just figured out I was a lil bit too naive about the metro system. I didn’t need to buy separate tickets for connecting trains. It wasted time (queuing at ticket booths), and maybe money (the longer distance I went, the cheaper it was).

The Pedometer app said that I walked 30,471 (later 29,337) steps today.

Continue ReadingNgawa Tibetan And Qiang Autonomous Prefecture, Day 14: Chengdu Shopping Spree And Wenshu Temple

Ngawa Tibetan And Qiang Autonomous Prefecture, Day 13: Chengdu Panda Base, Jinli Ancient Street, And Yulin Street

Though there was a girl checking in the room yesterday afternoon after me, I was still woken up at midnight by 2 others. They also switched the aircon to a temperature that made me hard to sleep again.

I tried the buffet breakfast. It cost me 15 yuans and was worth it. The Dien Bien girl then joined me for the panda tour opposite the hostel. Then I found out the code the hostel staff sent me was different from what other people in the bus had. Thank goodness, I got accepted no matter what.

The Chengdu Panda Base was very crowded today, unlike 10 years ago. It was very sunny, unlike 10 years ago when it had been raining nonstop. I had a better view this time, because I was in no rush. I could come back any time with any bus. But the heat stopped me from staying here past noon.

As Jinli Ancient Street didn’t seem as hot or crowded, I made a stroll around here. I was more attracted to the local street food than handicrafts and teahouses. I think I should pick something for dinner later here.

Taking a shower and change clothes, I went out alone to find the famous Yulin Street in the song Chengdu by Zhao Lei. Turned out I could walk there without taking metro. The street didn’t have anything prominent as I thought, but I found the old Little Bar and some good wall paintings.

When I was back to Jinli Street, I decide to eat pineapple sticky rice (the black one).

Too much walking today made me want to sleep early; however, the freelancer guy told me there would be a live music session happening downstairs at 8:30PM. So I decided to stay and another Chinese girl started talking to me and added me in WeChat. Thanks to the hostel’s music night, I enjoyed some of my fav Chinese songs like Chengdu, Baby До свидания, Hua.

According to Pedometer, I walked 31,497 steps today. I didn’t know that I walked more than I did at all the hikes in Sichuan this year.

Continue ReadingNgawa Tibetan And Qiang Autonomous Prefecture, Day 13: Chengdu Panda Base, Jinli Ancient Street, And Yulin Street